بازتاب سیمای حضرت فاطمه (علیها سلام) از آغاز شعر فارسی تا دوره صفوی

thesis
  • وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه قم - دانشکده ادبیات و علوم انسانی
  • author الهام هندیانی
  • adviser محمدرضا یوسفی
  • Number of pages: First 15 pages
  • publication year 1392
abstract

نام مبارک حضرت فاطمه (س) که همچون خود آن بزرگوار مظلوم واقع شده است، در شعر فارسی تا قبل از دوره صفوی بازتاب چندان زیادی ندارد و بیشتر در قالب اشارات یک بیتی جلوه-گرست. در این پژوهش آثار همه شاعران حتی اشعار پراکندۀ شعرای بی دیوان که مجموعاً 318 شاعر را دربرمی¬گیرد در از نظر مضامین و جلوه¬های وجودی آن حضرت، صور خیال و قالب به ترتیب سیر تاریخی مورد بررسی قرار گرفت و این نتایج به دست آمد: نخستین شاعری که نام حضرت زهرا را ذکر نموده دقیقی است. پس از آن از فردوسی و ابوسعید ابی الخیر باید نام برد که از نام ایشان درکنار امیرمؤمنان و سوگند خوردن استفاده کرده¬اند. ناصرخسرو قدیم¬ترین شاعری است که به صراحت به ابراز عقاید و مذهبش پرداخته در جای جای دیوانش به ذکر اشعاری با نام حضرت زهرا اشاره داشته است. سنایی از دیگر شاعرانی است که بسیار به آن حضرت توجه داشته و عطار نخستین شاعری است که بیش از همه بر این کار همت گماشته و به بیان دو حکایت با محوریت حضرت زهرا پرداخته است. خواجوی کرمانی یک بند از ترکیب بند خود را به ستایش حضرت زهرا و ذکر سن ایشان در هنگام شهادت اختصاص داده است. وجود نخستین اشعار مستقل فاطمی با محوریت مدح و ستایش در قرن نهم، در شعر ابن حسام و نظام استرآبادی نمود پیدا می کند. از نظر صورخیال شاعران میدان گسترده¬ای برای جولان ادبی در حوزه ی شعر فاطمی نداشته-اند. از نظر مضمون بیشترین اشعاری که در آن نام حضرت فاطمه یافت شد مربوط به جلوۀ مادری ایشان است. اکثر شاعران نام حضرت زهرا را در کنار نام امیرالمؤمنین (ع) به منظور بیان رابطۀ زوجیت آورده¬اند و اشعار مرتبط با جلوۀ دختری حضرت فاطمه کمترین حجم اشعار را به خود اختصاص داده است. از نظر قالب، سرایندگان پارسی از قالب قصیده بیشترین استفاده را برای سرایش اشعار فاطمی کرده¬اند

First 15 pages

Signup for downloading 15 first pages

Already have an account?login

similar resources

بررسی ویژگی های شخصیتی حضرت فاطمه زهرا (سلام الله علیها) در شعر پس از انقلاب اسلامی

شعر فاطمی شیوه ی نوینی در ادبیاّت عصر انقلاب اسلامی م یباشد و حضرتفاطمه)س( از جایگاه ویژه ای برخوردار است. در این راستا شخصّیت حضرتزهرا)س( برای روشن نمودن جایگاه زن در جامعه نقش الگویی به سزایی داشته وباعث پویا و فعّال شدن نقش زن در ادبیاّت انقلاب شده است. بسیاری از شاعرانانقلاب مضامین مکرّر را در قالب های گوناگون از جمله نو و با زبانی جدیدبدون تقلید جهت شناخت حضرت زهرا)س( به کار برد هاند. در این مق...

full text

بررسی ویژگی های شخصیتی حضرت فاطمه زهرا (سلام الله علیها) در شعر پس از انقلاب اسلامی

شعر فاطمی شیوه ی نوینی در ادبیاّت عصر انقلاب اسلامی م یباشد و حضرتفاطمه)س( از جایگاه ویژه ای برخوردار است. در این راستا شخصّیت حضرتزهرا)س( برای روشن نمودن جایگاه زن در جامعه نقش الگویی به سزایی داشته وباعث پویا و فعّال شدن نقش زن در ادبیاّت انقلاب شده است. بسیاری از شاعرانانقلاب مضامین مکرّر را در قالب های گوناگون از جمله نو و با زبانی جدیدبدون تقلید جهت شناخت حضرت زهرا)س( به کار برد هاند. در این مق...

full text

بازتاب معراج پیامبر(ص) در شعر فارسی از آغاز تا پایان قرن هشتم

سخن گفتن در مورد عروج آسمانی آخرین سفیر الهی، اگرچه محال نیست، امّا بس مشکل می‌نماید، سفری که در جهانی فراتر از زمان و مکان اتفاق افتاده است. معراج داستان سفر انسان به عالم ملکوت است. انسانی که شاه بیت غزل آفرینش است و آفریدگار هستی پس از خلقتش خود را با صفت احسن‌الخالقین ستود. موجودی شگفت‌انگیز و دو بُعدی، از سویی آسمانی و از دیگر سو زمینی و پیوسته درصدد بازگشت به خاستگاه اصلی خویش، زیرا مرغ باغ...

full text

بررسی شخصیت و اوصاف حضرت زینب سلام الله علیها

   بررسی اوصاف و القاب اهل بیت علیهم السلام به صورت کامل در جامعه امروزى ضرورتى اجتناب ناپذیر است. به ویژه آنکه در طى سالها، همواره سعى دشمنان در تحریف و نابودى آن بوده است. نگاهی به زندگانی، تربیت، اخلاق و صفات عالیه حضرت زینب(س) به خوبی می­تواند شأن و عظمت بی­نظیر و تحسین برانگیز ایشان را در اذهان زنده ساخته و بویژه برای زنان مسلمانی که قصد پیمودن راه ایشان را در مسیر زندگی و اعمالشان دارند، ...

full text

مقامات عرفانی فاطمه زهرا « سلام الله علیها »

نوشتار حاضرتلاشی است پیرامون مقامات عرفانی فاطمه زهراسلام الله علیها. زهرا سلام الله علیها عصاره میوه های بهشتی است، فاطمه است چون مردم ازشناختن اوعاجزند.القاب آن حضرت بیانگرشأنیت اوست،آیات تطهیر، مباهله و.... بیانگرعصمت ایشان است. خیر کثیر و لیله القدر است، معرفت او درک لیله القدر، مادر یازده قرآن ناطق است. مقامات ایشان به معنای مصطلح در بین عرفانیست. در این تحقیق به برخی ازمجاهدات دنیوی ایش...

15 صفحه اول

تحلیل جایگاه حضرت فاطمه زهرا (سلام الله علیها) در ادبیات منظوم معاصر

سروده هایی که در دایره چنین عنوانی قرار می گیرند، عرصه طرح و بیان مسایل مرتبط با بانوی کائنات می باشند. مقام و منزلت ایشان در محضر خدای متعال، چهره شکوهمند حضرت در آیات قرآنی، موقعیت ویژه ایشان نزد رسول اکرم (صلی اللّه علیه و آله) و امیرمومنان و سایر معصومین، ذکر فضایل و مناقب و مکارم اخلاقی ایشان مانند ایمان، اخلاص، زهد، ورع، حجاب و حیا... یادآوری موضوعات خاص مرتبط با زندگی حضرت مثل فدک ... مضا...

15 صفحه اول

My Resources

Save resource for easier access later

Save to my library Already added to my library

{@ msg_add @}


document type: thesis

وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه قم - دانشکده ادبیات و علوم انسانی

Hosted on Doprax cloud platform doprax.com

copyright © 2015-2023